Seed Bank System · ระบบบริหารเมล็ดพันธุ์
ธนาคารเมล็ดพันธุ์พืชใช้โครงสร้างบัญชีแบบธนาคารพาณิชย์ มาเก็บ ตรวจ ยืม คืน แลกเปลี่ยน แจกจ่าย และจำหน่ายเมล็ดพันธุ์ เชื่อมเกษตรกร สมาชิก ศูนย์เมล็ดพันธุ์ และเครือข่ายชุมชนไว้ในระบบเดียว
ทุ่งที่พร้อมเก็บเมล็ด
01 แนวคิดและเป้าหมาย
ระบบนี้ไม่ได้นับเพียงกิโลกรัมในโกดัง แต่บันทึกเมล็ดพันธุ์แบบรายการบัญชี เพื่อให้พันธุ์ดีถูกเก็บ ถูกใช้ และถูกคืนอย่างมีวินัย ตรวจสอบได้ และยังอยู่ในมือของคนปลูก
Seed Circulation
เมล็ดไม่นอนอยู่ที่คลังตลอดไป แต่ไหลจากการฝาก สู่การปลูก แล้วกลับเข้าคลังอีกครั้งหลังเก็บเกี่ยว
01Seed Capital
ปริมาณที่ฝากไว้ถูกบันทึกเป็นทุนในบัญชี สมาชิกถอน ยืม หรือแลกได้ และทุนส่วนรวมโตขึ้นเมื่อมีการคืนรุ่นใหม่
02Traceability
ทุกล็อตมีแหล่งปลูก ผลตรวจคุณภาพ และชื่อผู้รับผู้คืน จึงไล่ทางเดินของเมล็ดจากแปลงหนึ่งสู่อีกแปลงได้
03Community Network
เกษตรกร สมาชิก ศูนย์เมล็ดพันธุ์ และเครือข่ายชุมชนใช้บัญชีชุดเดียวกัน เพื่อให้พันธุ์พืชเดินทางได้โดยไม่หลุดประวัติ
04
02 ระบบการทำงาน
Seed Circulation บันทึกครบหกขั้น ตั้งแต่ฝากเข้าคลังจนถึงการคืนเมล็ดรุ่นใหม่ ทุกขั้นมีรายการในบัญชี จึงไม่มีเมล็ดที่ออกจากระบบโดยไม่มีชื่อ
เกษตรกรนำเมล็ดมาชั่ง พร้อมแจ้งพันธุ์ ฤดูที่เก็บ และแปลงที่เป็นแหล่งปลูก
ศูนย์บันทึกความงอก ความชื้น และความบริสุทธิ์ ก่อนรับเมล็ดเข้าบัญชี
น้ำหนักที่รับเข้าถูกบันทึกในบัญชีผู้ฝาก และเพิ่มทุนสำรองของศูนย์
สมาชิกถอน ยืม แลกเปลี่ยน รับการแจกจ่าย หรือซื้อ ตามสิทธิที่มีในบัญชี
เมล็ดไปสู่แปลงปลายทาง โดยเลขล็อตเดิมยังติดไปกับรายการนั้น
เมล็ดรุ่นใหม่กลับเข้าบัญชี พร้อมส่วนเพิ่มตามข้อตกลง เป็นทุนของฤดูถัดไป
รหัสสมาชิกคือเลขบัญชี ล็อตเมล็ดพันธุ์คือเลขที่รายการ คลังคือเงินฝาก และเมล็ดที่คืนเพิ่มเข้ามาทำหน้าที่เหมือนดอกผลของทุน
Deposit
นำเมล็ดพันธุ์เข้าคลัง แล้วเพิ่มยอดในบัญชีของผู้ฝาก
02 ต.ค. 2569
ข้าวหอมมะลิ 105 · บ้านดอน ท่าตูม
+20.0 กก.
SB-2569-0142
03 ฟีเจอร์หลัก
ทะเบียนเมล็ดพันธุ์ สินค้าคงคลัง บัญชีสมาชิก และประวัติธุรกรรมอยู่ในโครงสร้างเดียวกัน จึงตรวจย้อนกลับและบริหารทุนเมล็ดพันธุ์ได้จากหน้าเดียวกัน
ตัวอย่างข้อมูลเพื่อแสดงสิ่งที่ระบบจัดเก็บ
เลื่อนตารางไปด้านข้างเพื่อดูทุกคอลัมน์
| เลขล็อต | พันธุ์ | แหล่งที่มา | คงคลัง | ความงอก | สถานะ |
|---|---|---|---|---|---|
| SB-2569-0142 | ข้าวหอมมะลิ 105 | บ้านดอน ท่าตูม สุรินทร์ | 1,240 กก. | 96% | พร้อมหมุนเวียน |
| SB-2569-0158 | ข้าวไรซ์เบอร์รี่ | แม่แจ่ม เชียงใหม่ | 480 กก. | 94% | ในบัญชีออม |
| SB-2569-0171 | ถั่วเหลือง ชม.60 | สันทราย เชียงใหม่ | 320 กก. | 91% | มีสัญญายืม |
| SB-2569-0188 | ข้าวโพดหวาน | เครือข่ายอีสานใต้ | 760 กก. | 93% | พร้อมจำหน่าย |
| SB-2569-0194 | พริกขี้หนูสวน | น้ำยืน อุบลราชธานี | 86 กก. | 90% | แจกจ่ายบางส่วน |
รวมพันธุ์ เลขล็อต และสถานะของเมล็ดแต่ละชุดไว้ในทะเบียนเดียว ค้นจากชื่อพันธุ์หรือแหล่งปลูกได้
ทุกการรับเข้าต้องมีแปลงต้นทาง พร้อมความงอก ความชื้น และความบริสุทธิ์ เมล็ดที่ต่ำกว่าเกณฑ์จะไม่เข้าช่องจำหน่าย
เห็นปริมาณคงเหลือแยกตามศูนย์ อาคาร และชั้นวาง จึงรู้ว่าล็อตใดพร้อมเบิก และล็อตใดควรถนอมไว้เป็นทุนสำรอง
สมาชิกแต่ละคนมีสมุดบัญชีของตนเอง มียอดฝาก สัญญายืม และสิทธิในการแลกเปลี่ยนหรือรับจัดสรร
ฝาก ถอน ยืม คืน แลก แจก และจำหน่าย ถูกเก็บเป็นรายการบัญชี เรียกดูย้อนหลังได้ตามวันที่หรือเลขล็อต
ไล่จากเมล็ดในมือกลับไปถึงแปลงปลูกแรก หรือเดินหน้าต่อไปยังผู้รับรุ่นถัดไป ได้จากเลขล็อตเดียว
Seed Capital
เมล็ดถูกนับเป็นทุนสามชั้น ไม่ใช่แค่ยอดรวมในโกดัง การคืนรุ่นใหม่พร้อมส่วนเพิ่ม ทำให้ทุนส่วนรวมโตข้ามฤดู โดยไม่ต้องตั้งคลังใหม่ทุกปี
04 ขั้นตอนการใช้งาน
ผู้ใช้ไม่ต้องเข้าใจระบบธนาคารทั้งเล่ม เริ่มจากสมุดบัญชีของตนเอง แล้วทำรายการที่ต้องการทีละขั้น ศูนย์เป็นผู้ตรวจและรับรองล็อตให้
ลงทะเบียนเกษตรกร ครัวเรือน หรือศูนย์ พร้อมระบุบทบาทและพื้นที่ปลูก
แจ้งพันธุ์ ฤดูที่เก็บ และแหล่งที่มา ระบบออกเลขล็อตให้ชุดเมล็ดนั้น
ศูนย์บันทึกคุณภาพ แล้วจึงเพิ่มยอดเข้าบัญชีผู้ฝากและทะเบียนคลัง
เลือกถอน ยืม แลกเปลี่ยน แจกจ่าย หรือจำหน่าย ตามสิทธิที่บัญชีมีอยู่
ดูเส้นทางของล็อตได้ตลอด และนำเมล็ดที่เก็บเกี่ยวแล้วคืนเข้าทุนชุมชน
05 เครือข่ายความร่วมมือ
Community Network ทำให้เมล็ดพันธุ์ข้ามจากแปลงสู่ศูนย์ และจากศูนย์สู่ชุมชนอื่น ได้โดยประวัติไม่ขาดตอน ทุกฝ่ายเห็นล็อตเดียวกัน
เกษตรกร
ปลูก เก็บ และนำเมล็ดจากไร่นาของตนเองมาฝาก พร้อมเล่าได้ว่าเมล็ดมาจากแปลงใด
เป็นจุดเริ่มของเลขล็อต และเป็นผู้คืนเมล็ดรุ่นใหม่
สมาชิก
ครัวเรือนและผู้ปลูกในเครือข่ายใช้บัญชีเพื่อออมเมล็ด ยืมช่วงขาดแคลน หรือแลกพันธุ์ที่ต้องการ
ทำรายการฝาก ถอน ยืม คืน และแลกเปลี่ยน
ศูนย์เมล็ดพันธุ์
ตรวจเมล็ด เก็บรักษา ออกเลขล็อต และเป็นผู้ตัดสินว่าล็อตใดพร้อมแจกจ่ายหรือจำหน่าย
รับรองคุณภาพและรักษาทุนสำรองของชุมชน
เครือข่ายชุมชน
กลุ่มเกษตรกร สหกรณ์ และหน่วยงานท้องถิ่นเชื่อมบัญชีของหลายศูนย์ ให้พันธุ์ดีเดินทางข้ามพื้นที่ได้
จัดสรร แลกเปลี่ยน และกระจายเมล็ดระหว่างชุมชน
Seed Circulation · Seed Capital · Traceability
เมื่อการฝาก การยืม และการคืนอยู่ในวินัยเดียวกับสมุดบัญชี ชุมชนจึงรู้ว่าพันธุ์ใดยังอยู่ ใครกำลังปลูก และฤดูหน้าจะมีทุนเมล็ดเพียงพอหรือไม่
ดูขั้นตอนเปิดบัญชี